SOBOTA – 9 września 2023

SOBOTA – 9 września 2023

Pod naszym patronatem m.in. 

Pod naszym patronatem m.in. 

Książka w prezencie

Książka w prezencie

WSPÓŁPRACA

WSPÓŁPRACA

Bóstwo. Demon. Bohater. Gwiazda

17 lutego koty obchodzą swoje święto! Mam jednak nieodparte wrażenie, że te stworzenia świętują cały rok! One po prostu potrafią korzystać z życia! Szczególnie te, które zadomowiły się w naszych domach. Większość z nich, po przekroczeniu progu domostwa, obejmuje je we władanie. I biada temu, kto nie chce się z tym zgodzić!
Koty. Niezwykłe istoty. Można powiedzieć, że w obecnych czasach stały się ikonami kultury. Ich wpływy sięgają bardzo daleko! Trudno zliczyć ile z nich ma własny profil w mediach społecznościowych. A ilość zdjęć kotów w internecie… Ach, któż by to zliczył?

W Stanach Zjednoczonych pod opieką człowieka żyje około 85 milionów kotów! W pozostałej części globu ponad 600 milionów! A spór o to czy to kot, czy jednak pies jest najlepszym przyjacielem człowieka, nigdy pewnie się nie zakończy…

Już sam tytuł tej publikacji przygotowuje czytelnika, na to co czeka go na ponad 300 stronach. „Kompletna historia kota” to mnóstwo ciekawych faktów, anegdot, historii, rycin i zdjęć, których wspólnym mianownikiem są KOTY! Autorka, jak sama pisze we wstępie, chce wypełnić lukę w literaturze współczesnej, w której brakuje pozycji dotyczącej historii tych stworzeń, od czasów ich udomowienia aż do czasów obecnych. W książce skupia się na roli kota w historii, sztuce i literaturze. Koty bowiem od setek lat są symbolem i natchnieniem.

I choć dziś te mruczące, powściągliwe i niezależne sierściuchy są przez nas tak wielbione i kochane, warto pamiętać że nie zawsze tak było… Dlatego każdy wielbiciel powinien poznać ich długą i niestety nie usłaną różami (a może lepiej szprotkami?) historię.

Jeszcze kilkaset lat temu koty były przecież uosobieniem zła. Wierzenia i przesądy sprawiły, że kotów się bano. Masowo zabijane i torturowane, uchodziły za symbol magii, tajemnicy i tego co najgorsze. Dopiero od XVII wieku ich status zaczął się poprawiać. Do tego stopnia, że powoli stawały się ucieleśnieniem buntowniczej swobody i symbolem…domowego zacisza!
Za sprawą królowej Wiktorii w pierwszej połowie XIX wieku upowszechnił się zwyczaj trzymania tych zwierząt w charakterze domowych pupili. Koty wnikały do domów artystów i pisarzy. Były natchnieniem, motywem w malarstwie i literaturze.

Ale, ale… Wracając do początków. Tak jak autorka. Najpierw był „prakot znad Jeziora Genewskiego”, który pojawił się około 25 milionów lat temu. Zwierzę, którego skamieniałości znaleziono we Francji, jest najstarszym opisanym gatunkiem kota. I od tego właśnie Laura A. Vocelle zaczyna swoją historię. A potem w kolejnych rozdziałach przedstawia jego dzieje.

Od udomowienia kota, przez nadanie mu statusu bóstwa przez Starożytnych Egipcjan, podróże kotów przez Morze Śródziemne i jego rolę w kulturze egejskiej i późniejszych. Czas chrześcijaństwa i pogaństwo, kiedy dla kotów nastały złe czasy, choć jeszcze przez chwilę miały swoich wielbicieli wśród wyznawców kościoła…. Niestety więcej jest faktów mówiących o okrutnych rzeziach kotów, które popełniano w imię tradycji, z okazji różnych świąt…
Czy wiecie, że zakonnice w XII wieku nosiły (skromne) futra z kotów, a Święty Dominik uznał czarnego kota za wcielenie szatana?

Autorka pisze o średniowieczu, w którym koty pojawiają się w architekturze, psałterzach, bestiariuszach i innych księgach i malarstwie. Potem czas na wczesną nowożytność – gdzie również nie brakuje wizerunku kota w malarstwie, ceramice i literaturze.
Oświecenie to zdecydowana poprawa ich sytuacji. Kot stał się symbolem czystości i cnoty. Był towarzyszem władców, przedstawicieli klas wyższych, filozofów i pisarzy. Awansował, choć miał jeszcze wrogów wśród ludzi zabobonnych. W XIX wieku doceniony za czystość i schludność pojawia się w reklamach mydła. Jest natchnieniem malarzy i pisarzy.
A potem wiek XX, w którym wszędobylskie koty obecne stały się w filmie, malarstwie, muzyce, reklamie, literaturze… Dotarły nawet na wojnę, gdzie dotrzymywały towarzystwa żołnierzom w czasie I i II wojny światowej. Służyły na jednostkach brytyjskiej marynarki wojennej do 1975 roku i wciągano je nawet na listę płac! Pisały historię rekordów w lotnictwie i podbijały kosmos. Były ukochanymi towarzyszami filozofów, malarzy i pisarzy, którzy opiewali ich piękno w swoich dziełach.
Dziesięć rozdziałów, ogromna ilość informacji, mnóstwo grafiki. Od prakota do kota gwiazdy internetu! Sama bibliografia zajmuje 8 kartek, dlatego chylę czoła nad ogromem pracy i informacji, które Autorce udało się zebrać.

Koty. Dziś wszechobecne… Na ulicach, w domach, w internecie. Podbijają nasze serca i nie pozwalają o sobie zapomnieć. Czy to miaucząc o poranku domagając się pieszczot a częściej jedzenia, czy to pojawiając się na zdjęciach i filmikach, gdy skrolujecie media społecznościowe.
Poznajcie ich fascynującą i skomplikowaną historię. Książka Laury Vocelle to pozycja obowiązkowa dla wszystkich miłośników tych stworzeń!

MW

Laura Vocelle, Miau. Kompletna historia kota, przekład: Dorota Kozińska
Wydawnictwo Marginesy, 2022


Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>