Wkrótce….

Wkrótce….

Pod naszym patronatem m.in. 

Pod naszym patronatem m.in. 

Książka w prezencie

Książka w prezencie

WSPÓŁPRACA

WSPÓŁPRACA

Przegryzanie literackim ciastkiem

Warszawa.literackaWiadomo jak to z książką historyczną jest. Daty są pewne, fakty niby też. Jednak już kąty ich widzenia, klasyfikacje metodologów, interpretacje podręcznikowe, no i wywody z okolic różnych mównic, oooooo!, to może być prawdziwy pasztet. I spod pióra wyjdzie 1000-stronicowy źle doprawiony gniot. Ale wystarczy mistrz w temacie, lekkośc fusion i jest książka jak z teorii pudełka czekoladek Forresta Gumpa, co przewracasz stronę, to kolejna słodkośc z genialnym nadzieniem. Tytuł książki Piotra Łopuszańskiego „Warszawa literacka w okresie międzywojennym„ zalatuje archaicznym przepisem, tymczasem otwierasz książkę, a tam cukiernia literacka.
„Lata 20. i 30. w Warszawie to okres niezwykłej erupcji talentów, barwnych historii i przemian samej stolicy, o czym warto opowiedzieć, by przeszłość stała się bliska dzisiejszym czytelnikom. Warszawscy literaci okresu międzywojennego byli barwnymi ludźmi o bujnych osobowościach. Każdy z nich miał jakieś dziwactwo, każdego coś wyróżniało” – pisze Piotr Łopuszański. I celowo nie obciążył książki przypisami, wabiąc do błyskotliwej lektury. Irzykowski nie umiał wiązać krawata, nosił więc niedbale zamotane wstążki. Gałczyński i Nałkowska pisali zielonym atramentem, bo niósł im natchnienie. Strug pisał na kolorowych kartkach. Boy tylko na maszynie. Jego spanielka Gapa spała z nim w łóżku i rano przynosiła mu gazety. W łóżku czytali też Leśmian i Nałkowska. Witkacy się pojedynkował, zażywał narkotyki, Choromański i Giedroyc też. Uniłowski i Słomiński nie mieli matury. Tuwim, Lechoń, Wierzyński, Gałczyński i Broniewski nie skończyli studiów. Słonimski odbił Wierzyńskiemu narzeczoną i potem się z nią ożenił. Hemara we wrześniu 1939 r. zostawiła żona, pisząc w pożegnalnym liście: „Jasiu, nie gniewaj się, musiałam, zostawiam ci Józię”. Józia była jej matką.

Ale skrzące anegdoty i sensacje ocierające się o plotki, to jedynie lukrowa polewa „Warszawy literackiej w okresie międzywojennym”, jej ciasto doprawiają fascynujące fakty. Piotr Łopuszański prawie jak dziennikarz śledczy, z lektury setek roczników czasopism z lat 1918-1939, powojennych naukowych i popularnonaukowych publikacji, biografii, wyławia obraz międzywojennej Warszawy i jej pisarzy wielu generacji w pełnym przekroju politycznym. „To w Warszawie toczyło się kolorowe życie artystyczne i literackie. Pokazuję pisarzy od strony publicznej, ale i prywatnej, niejako w szlafroku. Stąd częste cytaty z ich listów i dzienników. Z roczników ówczesnej prasy i pism literackich wydobyłem rozmaite wypowiedzi, felietony i artykuły znanych autorów” – dodaje.

Ta książka po swojej drugiej stronie medalu jest jednak bardziej uważną podróżą do lat międzywojnia niż wyprawą do cukierni literackiej. W tym czasie w Warszawie żyli i działali najwybitniejsi pisarze, a międzywojnie to niezwykle obfity i intensywny okres w polskiej literaturze. Zniesienie cenzury w 1918 r. i odzyskanie przez Polskę niepodległości pozwoliły na swobodny rozwój prasy, wydawnictw i kabaretów. Warszawa, na powrót stając się stolicą, była centrum literackim i wydawniczym. W 1919 r. wydawano w Warszawie 395 czasopism, pięć lat później 446, a w 1928 r. 715. W drugiej połowie lat 30. w stolicy wychodziły trzy tygodniki literackie. Dziś nie ma żadnego.

Po zakończeniu I wojny światowej stolice europejskie – Paryż, Berlin, Warszawa – zmieniły się w pulsujące miasta zabawy. Warszawa zrzuciła kajdany i cieszyła się z odzyskanej niepodległości. Ludzie chcieli się bawić, szaleć i używać życia. Dansingi, kawiarnie, lekkie komedie i farsy, szopki polityczne i dowcipne popołudniówki, pisma satyryczne. Świat odmłodniał. Zachłysnął się swobodą, buzował jak drożdże w rosnącym cieście. Jego wytrawnymi rodzynkami byli niezwykli warszawscy literaci. Wrzesień 1939 r. obrócił ten świat w popiół. „Warszawa literacka w okresie międzywojennym” to jak stop-klatka tych niezwykłych 20 lat.

Katarzyna Amon

Piotr Łopuszański, Warszawa literacka w okresie międzywojennym, Wydawnictwo Prószyński i S-ka

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>