SOBOTA – 9 września 2023

SOBOTA – 9 września 2023

Pod naszym patronatem m.in. 

Pod naszym patronatem m.in. 

Książka w prezencie

Książka w prezencie

WSPÓŁPRACA

WSPÓŁPRACA

„Scherzofrenia” – nowy tom poetycki Konrada Wojtyły, czyli pytania, na które nie ma odpowiedzi

Czy po stracie kochanej osoby możliwe jest pocieszenie? Czy słowa mogą przywrócić życiu sens, gdy umiera, ktoś, kto był jednym z naszych światów? Najnowszy zbiór wierszy Konrada Wojtyły to próba szukania sensu po stracie bliskiej osoby. Ale, czy taki sens jest w ogóle możliwy? Życie to dziś wszystko/na co nas stać, a to i tak już nazbyt/dużo, jak na śmierć. – czytamy w wierszu „Po czucie”. I niby jesteśmy świadomi śmierci własnej i ludzi, których kochamy, a jednak w utworze „Fantazmat” poeta jest bezradny, nieprzygotowany na, to co się stało: Umarła mi,/bo nie wiedziałem,/że jest to/możliwe. I jeszcze to niepogodzenie. Bo gdyby nie splot zdarzeń, to może nie doszłoby do najgorszego: Mogła żyć, a nie żyje – różnica jak między cyjankiem i cynamonem./ Usta brudzą słowo, język brodzi pełen rozpaczy. (wiersz „Szarża”). Słowa jeszcze niewypowiedziane – niczym sacrum, wieczne byty, a usta i język, z nas śmiertelnych, zdają się bezradne wobec mocy Tanatosa.

Jak więc wyrazić ból ludzkimi słowami? Nie wydaje się to możliwe, bo Znikasz mi w inne alfabety,/w nazajutrz bez jutra, na raty/bez niedziel i kolejnych razów/tyle razy.(„Barbaria”). A może obietnica, że jest życie w Zaświatach przyniesie pocieszenie? Poeta w to nie wierzy: Śni się oschła płachta ciała/ bez kości – matka mi spada/ do nieba w pejzaż wklęsły.(„Zbrojenie”). I dla nas, żyjących już teraz nie ma nadziei: Udajemy się/w tę rajzę bez życia./Jeszcze udajemy,/że się jakoś trzymamy./Nie dopuszczamy/nikogo./Nie dopuszczamy/do siebie myśli,/że to wszystko/układa się w piach./Że przeciwko nam/to. („Że przeciwko”)

Czy ten świat ma jakiś sens, wobec śmierci? Bo przecież Boga już nie ma: Ślad boga, który minął. Tęsknota/leśnych zwierząt. Tuż przed  i zaraz po. („Koda”) Pozostają nam konstrukty słów, pytania, na które próżno szukać odpowiedzi, ale liczy się sama próba zdefiniowania tego, czego zdefiniować się nie da. Stawianie pytań zdaje się więc być sensem życia: jeśli to nie było nic/to coś/jeśli to nie było coś/to co. („Jeśli”) Pytanie postawione zostało bez znaku zapytania. Bo tylko pytać nam trzeba w żałobie, w smutku, bez nadziei na sensowną odpowiedź: Gdzie nie jesteś? Gdzie? I tak w kółko. („Koda”). Poeta odczuwa świat dookoła, ale cała witalność, barok z tej Ziemi, to co materialne i w sferze idei, sprawia ból, bo Ona nie żyje: (…) cielce, sury Koranu,/księgi bez wyjścia, medaliki,/wisiorki, węże i kolie, skóra/i pot, i owczarki, rezerwaty,/grzeszne łąki (…) maforiony i nimby, i kolce światła, a ty wciąż taka umarła, i co?

Tom „Scherzofrenia” liczy 41 wierszy i mało w nich światła, niewiele nadziei. Jest gdzieś tylko na obrzeżach, w pojedynczych słowach, wersetach, pozorach działania, bo przecież śmierć Ją zabrała. Przepisuję cię nowo/do starych zeszytów./Wkładam w okładki/przypadkowe romanse/ i bliźniacze ballady.(„Manuskrypt”) Na okładce tego znakomitego zbioru wierszy-trenów widnieje zdjęcie poprzecznie przeciętego pnia drzewa. Na brzegach słoje są jasne, ku środkowi coraz ciemniejsze, aż po absolutną czerń.

Janusz Wilczyński

Konrad Wojtyła, Scherzofrenia, Instytut Mikołowski, 2023


Spotkanie literackie wokół najnowszego tomu poetyckiego Konrada Wojtyły „Scherzofrenia” oraz tomu prozy „Żywe mumie” Macieja Meleckiego, a także „Wierszy odnalezionych” Witolda Wirpszy w opracowaniu Dariusza Pawelca odbędzie się 19 stycznia, o g. 18.00.
Miejsce: Willa Lentza. Wstęp wolny.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>