Wkrótce….

Wkrótce….

Pod naszym patronatem m.in. 

Pod naszym patronatem m.in. 

Książka w prezencie

Książka w prezencie

WSPÓŁPRACA

WSPÓŁPRACA

Taterniczki, marzycielki, zuchwałe baby

Anna Król po raz pierwszy przyjechała do Betlejemki, słynnego schroniska dla taterników, w 2015 lub w 2016 roku. Szkoliła się wtedy z turystyki wysokogórskiej i zaczynała przygodę ze wspinaczką tatrzańską. Dwa lata później wróciła do Betlejemki na kurs taternicki. Trzy lata później zaczęła pisać książkę „Kamienny sufit”, z podtytułem „Opowieść o pierwszych taterniczkach. Historia osobista”. Penetrowała archiwa, czytała wydawnictwa z początku XX wieku, prowadziła rozmowy z jeszcze żyjącymi przedwojennymi taterniczkami, ostatnimi świadkami pierwszych kobiecych wspinaczkowych trawersów w Tatrach. Pionierskich, brawurowych, odważnych, wyemancypowanych. „Dziewczynom, z którymi minęłam się w czasie. Taterniczkom, marzycielkom, zuchwałym babom. Wszystkim, które były pierwsze” – pisze autorka w dedykacji „Kamiennego sufitu”.

W jedenastu rozdziałach książki Anna Król opisuje jedenaście najsłynniejszych i najlepszych polskich taterniczek do przełomu lat 20. i 30. XX wieku. Tych, które obaliły prymat panujących w Tatrach mężczyzn, zaczęły się wspinać razem z nimi, lub pojedynczo, czy w tylko w towarzystwie swoich koleżanek. Ich charaktery, losy, życiowe wybory są różne, ale łączy je ten pierwszy haust powietrza w Tatrach, rześki, aż do bólu w płucach, magiczny i uzależniający od gór. „Taterniczki. Każda inna, a przecież takie podobne. Do innych, do mnie, do ciebie” – pisze Anna Król.
Nastoletnie, jak słynne złotowłose siostry Skotnicówny, w 18-letniej Marzenie kochał się poeta Julian Przyboś. Z koneksjami, jak Helena Dłuska, siostrzenica Marii Skłodowskie-Curie. Posażne, jak Wanda Herse, współwłaścicielka słynnego warszawskiego Domu Mody Herse. Tragiczne, jak zamordowana w Ravensbrueck Wanda Jeromin. Piękne, jak Jadwiga Honowska, niczym współczesne modelki Vogue’a. Edukujące, jak Zofia Radwańska- Paryska, wymyślająca system szkolenia młodych taterników. W Tatrach na równi z mężczyznami wytyczały nowe przejścia, trasy i drogi wspinaczkowe. I właśnie te tatrzańskie ściany, krokami jej jedenastu poprzedniczek sprzed stu lat, pokonała Anna Król. Wspinała się dosłownie ich śladami, dotykając tych samych skał, pnąc się w tych samych miejscach, zarzucając linę na te same granitowe występy. Najczęściej wyruszając w góry z Betlejemki o świcie.

„Im częściej myślę o tych dziewczynach, tym dłuższa staje się lista wyzwań, których bym się nie podjęła” – pisze Anna Król w „Kamiennym suficie”. I dodaje: ”Bałabym się rzucać na skały, których nie znam, na których nikt przede mną nie wytyczył drogi, jak one wszystkie”. Mimo że jest odważna i wytrzymała, nie przerażają jej trudności i lubi wyzwania. Ma najwyższej klasy sprzęt i strój do wspinaczki górskiej, a jej głowę chroni markowy kask. Nigdy jak one nie poszłaby na tatrzańską wspinaczkę sama, nie odważyłaby się piać do góry po oblodzonej skale, nie wspinałaby się przez kilkadziesiąt godzin bez przerwy.
Pierwsze taterniczki więc w górach grzeszyły pychą i brawurą? Nie, to I wojna światowa i 1918 rok, uświadomiły kobietom, że w rozpadającym się świecie dały sobie radę bez walczących na froncie mężczyznach. Gdy świat przeżywał żałobę po utraconym porządku, one się emancypowały. Także w taternictwie. W latach 20. w Tatry wyruszyły dziewczyny urodzone już w nowym wieku, sprawne, osiągające niezwykłe wyniki sportowe, wspinające się na bardzo trudnych drogach, często nie biorąc w ogóle pod uwagę, że przyda im się na grani do oparcia męskie ramię.

Historia pierwszego pokolenia taterniczek wciąż ma wiele białych plam. Anna Król „Kamiennym sufitem” je zapełnia, oddaje swoim bohaterkom głos, dociera do miejsc ważnych dla ich biografii, podąża ich ścieżkami, wspina się po granitowych skałach po ich śladach, by poczuć to, co one czuły w Tatrach. Ta książka jest jak pierwszy ważny krok na drodze do tych wspaniałych, niezwykłych i odważnych kobiet.

Katarzyna Amon

Anna Król, Kamienny sufit.Opowieść o pierwszych taterniczkach. Historia osobista,Wydawnictwo Znak, 2021

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>